D Vitamini (25 OH) Nedir? Normal Değerleri ve Eksiklik Belirtileri Nelerdir?

D Vitamini (25 OH) Nedir? Normal Değerleri ve Eksiklik Belirtileri Nelerdir?

D vitamini / D Vitamini /25 OH D Vitamini / D Vitamini Kaç Olmalı

D Vitamini Nedir?

Kalsiferol olarak bilinen D vitamini, kemik oluşumunda kritik noktaya sahip olan kalsiyum ve fosforu emilmesi ve yırtılmana yardımcı olan, yağda çözünen bir vitamin türüdür. patojende ve yağ dokusunda depolanan D vitamini, D2 ve D3 olarak iki çeşit bulunur. Doğal olarak güneşten alınabilen D vitamini için en iyi besin kaynakları yağlı balık eti ve balık yağıdır. Aynı zamanda yumurta sarısı ve peynirde az miktarda bulunur.

D Vitamini Kaç Olmalı?

D vitamininin normal aralığı mililitre başına nanogram (ng/mL) olarak kayıtlıdır. 20 ile 50 ng/mL arasında bir seviye üyeye sahip olması gereken D vitamin seviyeleridir. 12 ng/mL'nin altı ise düşük olarak kabul edilir ve bir an önce doktorun gözetiminde vücuduna sahip olduğu D vitamininin alınması için yol haritaları belirlenmelidir.

D Vitamini Günlük İhtiyacı Ne Kadardır?

D vitamini ihtiyacı yaşar ve kişiye göre değişkenlik gösterir. 1 yaş kadarki bebeklerde 400 IU yeterli iken, 1 yaşında sonraki 600 IU'nun alınması gerekir. 70 gün sonra günlük D vitamini ihtiyacı artıyor. Düşük D vitamini seviyeleri, özellikle kemikler ve kaslar ile ilgili bir dizi soruna yol açabilir.

D Vitamini Eksikliği Neden Olur?

D vitamini eksikliğinin en yaygın nedenleri, D vitamini kaynağı olan güneş ürünlerine yeterince maruz kalmakmak, koyu cilt pigmentine sahip olmak, d vitamini alınabilecek yağlı balık gibi besinlerin az ya da hiç tükenmemesi, böbrek veya ameliyathane, ilaç kullanımı, lenfoma gibi kanser uzmanları ve ailede bu öykünün üremesi veya raşitizim tedavisia yakalanmış olmak.

D Vitamini eksiklikleri hileleri Nelerdir?

D vitamini eksikliğinde yorgunluk, vücut ve kemik ağrıları, dayanıklı, ellerde veya ayaklarda manipüle edilme, saç dökülmesi, baş ağrısı ve uykusuzluk gibi belirtiler ortaya çıkar. Uzun süreli ve aşırı D vitamini eksikliğinde kemik kaybı, kemik erimesi ve kırık oluşumu da görülebilir. Çocuklarda görülen raşitizim hastalığı da D vitamininin uzun ve aşırı eksikliğinin bir belirtisidir.

Kemik ve kas ağrıları ile kendini gösteren D vitamini eksikliği belirtileri gösteriliyor:

Kas ve kemiklerde zayıflık
Tükenmiş ve yorgun hissetme
Uykusuzluk
Depresyon gibi ruh hali değişiklikleri
Saç dökülmesi
Baş ağrısı
Bağışıklık sisteminin zayıflamasına bağlı daha sık hastalanma
Yaraların daha geç iyileşimesi
İştahta azalma
Ciltte solukluk
Göz altı morlukları
Terleme
Sürekli üşüme

D Vitamini Eksikliğinde Ne Olur?

Vücuda alınan D vitamini yetersiz olduğunda şu sorunlar ortaya çıkabilir:

Osteomalasia denilen erişkin donemde görülen kemik hastalığı
Kas ve kemik ağrısı
Kemik erimesi ve kırılmaları
İskelet deformitelerine neden olan raşitizm hastalığı
Kemik metabolizmasının gelişememesi
Bağışıklık sisteminin düşmesine bağlı hastalıklarla mücadele yetersiz kalma
Obezite oluşumu
Uyku bozuklukları
Alzheimer hastalığına zemin oluşturur
Kronik yorgunluk meydana gelir

D Vitamini Eksikliği Nelere Neden Olur?

D vitamini eksikliği kişilerde; kanser, kronik yorgunluk, diyabet, hipertansiyon, depresyon, romatizma ve kalp hastalıkları gibi sağlık sorunlarına yol açabilir. D vitamini eksikliği; kemik yoğunluğunu da olumsuz etkiler ve kemik hastalıklarına davetiye çıkarır.

Kemik erimesi ve kemik hastalıkları

Kemikler de tıpkı diğer dokular gibi canlı bir yapıya sahiptir ve uzun süreli D vitamini eksikliği kemik yapısında bozulmalara, kemik erimesi oluşumuna ve kas güçsüzlüğüne sebep olabilmektedir. D vitaminine bağlı olarak çocuklarda raşitizm, erişkinlerde kemik yumuşaması, ilerleyen yaşlarda da osteoporoz oluşabilmektedir. Raşitizm, D vitamini eksikliğinden dolayı kemiklerin yumuşaması ve zayıflaması anlamına gelir. Bu hastalık, bacaklarda eğrilik, el ve ayak bileklerinde kalınlaşma, büyüme geriliği, göğüs kemiği deformitesi gibi kemik yapısında kalıcı bozukluklara neden olabilmektedir.

D vitamini eksikliğinde kemik erimesiyle birlikte kemik ağrısı görülebilmekte ve bu tüm vücutta hissedilebilmektedir. İlerleyen zamanlarda halsizlik de bu ağrılara eşlik edebilir. Kemiklerin güçlendirilmesi için omega-3, kalsiyum, magnezyum, potasyum ve D vitamini içeren besinler tüketilmelidir. İlerleyen yaşlarda kendini gösteren kemik erimesinden korunmak için sağlıklı beslenmek ve diğer vitaminlerle birlikte D vitamini seviyesini korumak gerekmektedir. İlerleyen yaşlarda kemik sorunun yaşanmaması için bebeklik döneminde anne sütü tüketiminin önemi büyüktür.

Şeker ve kalp hastalıkları

Şeker hastalığı, inme, kalbe bağlı ölüm riski, yüksek tansiyon gibi sorunlar da D vitamini eksikliğinin yol açabileceği sağlık sorunları arasında yer almaktadır.

Kanser

D vitamini eksikliği kanser oluşumunu tetikleyebilir. Özellikle meme kanserinin D vitamini eksikliği ile bağlantısı olduğu düşünülmektedir. Meme kanserine yakalanmış ve D vitamini değeri yüksek olan kadınların, bu değeri daha düşük olanlara göre yaşam süreleri daha uzundur. Meme kanserine yakalanmış kişilerin D vitamini seviyesinin 50 ng/ml ve üzerine çıkarılması tedaviyi olumlu yönde etkilemektedir.

D vitamini, hücreler arasındaki iletişimi arttırdığı için hızlı bölünmelerini engellemektedir. Hücrelerin anormal bir şekilde çoğalmasını engelleyerek buraya kan akımını hızlandırmakta ve kanser hücrelerinin beslenmesini yavaşlatmaktadır. Zararlı hücreler de beslenemediği için bir süre sonra yok olmaktadır.

Kapalı ortamlarda yaşayan kadınların D vitamini seviyeleri 17 ng/ml civarındadır. Kansere yakalanmamış kadınlarda D vitamini seviyesi en az 30 ng/ml civarında olmalıdır. D vitamini seviyesi 50 ng/ml ve üzerine çıkınca meme kanserine yakalanma riski %50 azalmaktadır.

Yapılan araştırmalara göre D vitamini eksikliği meme kanseri dışında akciğer, kalın bağırsak ve prostat kanseri riskini de artırmaktadır.

D Vitamini Eksikliğinde Hastalık Oluşabilecek Risk Grupları

Açık tenliler
Yaşlılar
Diyabet hastaları
Kapalı ortamlarda çalışanlar ve kapalı giyinenler
Yüksek faktörlü güneş koruyucu kullananlar
Böbrek ve karaciğer hastalıkları olanlar
Beslenme bozukluğu olanlar
Mide ameliyatı olanlar
Gebelik ve emzirme döneminde olanlar
Epilepsi ilacı kullanan kişiler
Kortizon kullananlar
Çölyak hastalığı olanlar

D Vitaminin Faydaları Nelerdir? Ne İşe Yarar?

D vitaminin en önemli faydası vücudun kalsiyum ve fosforu emmesine ve tutmasına yardımcı olarak, kemikler yapısının sağlıklı oluşmasını ve sağlıklı kalmasını sağlamasıdır. Raşitizim hastalığının oluşmasını önlemede ve iyileştirmede de etkilidir.

D vitamini faydaları şu şekilde sıralanabilir:

Kasları ve kemikleri korur

Fosfor ve kalsiyum maddelerinin kan seviyelerini dengeleyen vitamin, D vitaminidir. Diş ve kemik sağlığı açısından son derece önemlidir. Kalsiyumun bağırsaklarda emilimini sağlarken böbreklerde de kalsiyum kaybını azaltmaktadır. Kemiklerin kalsiyum birikimi ile sertleşmesi D vitamini ile gerçekleşmektedir. Kas gücünü ve kas kütlesini arttırdığı için özellikle yaşlılarda görülen düşme durumlarını azaltmaktadır. Kemik erimesine neden olan paratiroid hormonun salgılanmasını önlemektedir. Kas ve kemik sağlığı için vitamin alımına ve beslenme düzenine özen gösterilmesi son derece önemlidir.

Diyabete karşı korur

D vitamini diyabete karşı koruma özelliğine sahiptir. Yeterli D vitaminine sahip olan çocuklarda Tip 1 diyabetin azaldığı, düşük olanlarda ise Tip 2 diyabetin arttığı görülmektedir. Ayrıca metabolik sendrom gibi durumlar, D vitamini eksikliği görülen kişilerde ortaya çıkar.

Bağışıklık sistemini korur

Bağışıklık sistemini güçlendiren vitaminler arasında D vitamini de yer almaktadır. Bağışıklığı güçlendirerek hastalıklara karşı koruma sağlayan D vitamini, vücuttaki tüm hücreler için yararlıdır. Ülseratif kolit, Crohn, Multipl Skleroz (MS) gibi bağışıklık sisteminin neden olduğu hastalıklarda düşük D vitaminine rastlanmaktadır. Yeterli D vitamini ile bu hastalıkların önlenebildiği görülmektedir.

Kalp sağlığını korur

D vitamini kalp sağlığına ve hastalıklarına iyi gelmektedir. Yüksek tansiyon, kalp hastalıkları, bazı kanser türleri ile ilgili hastalıklara karşı koruyucu etkisi vardır.

D Vitamini Nelerde Bulunur?

Vücudun ihtiyacı olan D vitamini, en önemli kaynağı olan güneş ışınları dışında şunlarda bulunur:

Somon, uskumru ve sardalya gibi yağlı balıklar
Kırmızı et ve karaciğer
Tavuk ciğeri
Yumurta sarısı
Peynir ve tereyağı gibi süt ve süt ürünleri
Maydonoz
Isırgan otu
Kahvaltılık tahıllar D vitamini alınabilecek gıdalardır.
Sıcak yaz günlerinde öğlen güneşine uzun süre maruz kalmanın negatif etkileri olabileceği için sabah ve öğleden sonraki saatlerde gün ışığına çıkmak iyi olacaktır. Güneş ışığı gereksinimi, kişilerin ten rengine, yaşına ve güneşlenme şekline göre değişiklik gösterebilir. Deri rengi koyu olan kişilerin yeterli D vitaminin deride oluşabilmesi için özellikle kış aylarında daha uzun süre güneş ışığına ihtiyacı vardır.

D vitamini takviyesi

D vitamini takviyesi (d vitamini ilaçları) doktor kontrolünde alınmalıdır. Yapılan testlerde vücutta D vitamini eksikliği tanısı konuldu ise günlük ihtiyacın karşılanması için oral yolla alınan vitamin hapları yazılabilir. Daha yüksek dozlu D vitamini ihtiyacı söz konusuysa kalçadan enjeksiyon ile D vitamini verilebilir. D vitamini hapı ya da D vitamini damlası yağlı yemeklerle alındığında vitaminin emilimi daha fazla olmaktadır.

D Vitamini Yüksekliği Zararlı mıdır?

Her şeyin fazlası vücut için zararlıdır. D vitamini miktarı için de aynı şey geçerlidir ve fazlası zehirlenmelere sebebiyet verebilmektedir.  Yağda depolanan ve idrar ile atılamayan D vitamini için yüksek seviye aralığı 125 nmol / l veya daha fazladır. Yüksek D vitamini seviyesi, organlarda ve yumuşak dokularda kalsiyum birikimlerine yol açabilmektedir. D vitaminin gelişigüzel kullanılması yüksek kan düzeylerine sebebiyet verebilir. Fazla miktarda D vitamini kullanılmasının zararları aşağıdaki gibi sıralanabilir.

Doku ve eklemlerin kireçlenmesine
Böbrek taşı oluşumuna ve böbrek hasarına yol açabilmektedir
Hipertansiyona yol açabilir
Kanda kalsiyum birikmesine neden olabilir.
Öte yandan fazla D vitamini zehirlenmesine yol açabilmekte ve bu beyin arızası sonucu böbrek ve kalp yetmezliğine neden olabilir. Erken zehirlenme (zehirlenme) belirtileri kemik ağrıları, sersemlik, ağız kuruluğu, kabızlık, sürekli baş ağrısı, susuzluk, kas ağrısı, iştahsızlık, mide bulantısı, kusma, değişimli kalp atışı şeklinde görülebilmektedir. Kronik hastalık belirtileri ciltte akıntılar, mide hastalıkları, cinsel sınırlar, şiddetli mide bulantısı, psikiyatrik problemler, kemik günlüğü, harcamaların dağınıklığı, gözlerin karşı hassas olması, kusma gibi durumlarla kendini belli edebilmektedir.

Not: Güneş parlaması, D vitamini fazlalığının yok olması için güneşlenme ile D vitamini zehirlenmesi meydana gelmemektedir.

D Vitamini ile İlgili Sık Sorulan Sorular

D vitamini eksikliği nasıl anlaşılır?

D vitamini eksikliğinde daha fazla hasta olma ve patolojik sorunlar, bitkin belirgin yorgunluk, saç dökülmesi, kemik, kas ve bel ağrıları, dayanıklı gibi ruh hali değişiklikleri, uykusuzluk ve baş belirtileri belirtileri d vitamin eksikliğinin olduğu gösterilmiştir.

Gebelikte ve menopoz döneminde D vitamininin önemi nedir?

Gebelik döneminde D vitaminlerinin etkileri önemlidir. Sağlık Bakanlığı, gebe ve yeni doğanlara D vitamini açısından bir politika izlemektedir. Bu olumlu ve doğru bir politikadır. Özellikle yeni doğanlarda raşitizm problemlerinin önlenmesinde D vitamini oldukça etkin bir rol oynamaktadır. Ayrıca Türkiye'nin özellikle bakımında yaşam süresi 70'lerden 85'lere çıktı. Yaş ilerledikçe anatomik olarak kemik yapısı çökmektedir. Bunun korunmasında D vitamini oldukça önemlidir. Menopozda D vitamini eksikliği kırık kırıklarına, omurga kırılmalarına ve çökmelerine neden olmaktadır. D vitamini eksikliğinde kişinin yapısında değişiklik meydana gelebilir. Ve bu kişilerin özellikle kadınların sosyal hayatında olumsuz etkiler göstermemektedir.

D vitamini eksikliği kaç günde düzelir mi?

D vitamini eksikliği durumunda, gerekli takviye, gereksiz besin takviyesi gibi sürekli olarak düzenli D vitamini alımı sağlanmaya başlandıktan sonra 4-6 hafta içinde iyileşmeye başlanır. Bu doğal olarak bozulmamış, D vitamininin azalmasına neden olan ciddi bir sağlık sorununun bulunmaması ile de çözülebilir.